Зайырлылық — мемлекеттің діни бірлестіктерден тәуелсіздігін және барлық азаматтардың діни сеніміне қарамастан заң алдындағы теңдігін қамтамасыз ететін қоғамдық-саяси қағида. Зайырлы қоғамда мемлекеттік басқару мен қоғамдық қатынастар құқықтық нормалар негізінде реттеледі. Бұл жағдайда азаматтардың ар-ождан және діни сенім бостандығы сақталып, әр адамның құқықтары мен міндеттері заңмен белгіленеді.
Әлеуметтік жауапкершілік — жеке тұлғаның өз әрекеттерінің қоғамға тигізетін ықпалын түсінуі және қоғамдық нормалар мен міндеттерді орындауы. Оның негізгі түрлеріне азаматтық жауапкершілік, құқықтық жауапкершілік және моральдық жауапкершілік жатады. Азаматтық жауапкершілік адамның қоғам өміріне белсенді қатысуынан, қоғамдық тәртіпті сақтауынан және ортақ мүддеге үлес қосуынан көрінеді. Құқықтық жауапкершілік — заң талаптарын бұзған жағдайда туындайтын заңдық міндет. Ал моральдық жауапкершілік адамның ар-ождан, әдеп және адамгершілік қағидаларын сақтауымен сипатталады.
Зайырлы қоғамдағы жауапкершіліктің маңызды негіздерінің бірі — құқықтық мәдениет. Құқықтық мәдениет дегеніміз — адамның құқықтық білімінің, заңға құрметінің және құқықтық нормаларды күнделікті өмірде сақтау дағдысының жиынтығы. Сонымен қатар толеранттылық, яғни өзге адамның діни сенімін, дүниетанымын және мәдени ерекшеліктерін құрметтеу, қоғамдық тұрақтылықты қамтамасыз ететін маңызды әлеуметтік құндылық болып табылады.
Осы тұрғыдан алғанда, зайырлы қоғамның тұрақты дамуы азаматтардың құқықтары мен міндеттерін саналы түрде орындауына тікелей байланысты. Азаматтық сана, құқықтық мәдениет және әлеуметтік жауапкершілік қалыптасқан жағдайда қоғамда өзара құрмет, заңдылық және әлеуметтік тұрақтылық нығаяды. Сондықтан жауапкершілік — зайырлы қоғамның тиімді қызмет етуін қамтамасыз ететін негізгі әлеуметтік-құқықтық тетіктердің бірі.
Қарағанды облысы дін мәселелері бойынша ақпараттық-түсіндіру тобының мүшесі
Ж.Әбішев
