Жаз мезгілі келісімен өңір тұрғындары демалыс орындары мен су қоймаларына ағыла бастайды. Алайда, су – демалыс орны ғана емес, аса үлкен қауіп көзі. Статистика көрсеткендей, судағы қайғылы жағдайлардың көбі адамдардың абдырап қалуынан және алғашқы әрекеттерді білмеуінен болады.
Егер сіз немесе қасыңыздағы адам суға батып бара жатса, не істеу керек? Төтенше жағдайлар департаменті мамандарының кеңесіне сүйене отырып, ең маңызды ережелерді ұсынамыз.
1. Егер өзіңіз суға бата бастасаңыз:
Ең басты және бірінші ереже – дүрбелеңге (паникаға) берілмеу. Қорқыныш адамның тыныс алуын жиілетіп, күшін тез тауысады.
-
Өкпеңізге ауа толтырыңыз: Терең дем алып, ауаны ішіңізде ұстауға тырысыңыз. Ауа толған өкпе сізді су бетінде шар тәрізді ұстап тұрады.
-
«Шалқалап жату» позициясына өтіңіз: Басыңызды артқа тастап, шалқаңыздан жатыңыз. Қол-аяғыңызды екі жаққа созып, суда демалыңыз. Бұл күшті үнемдеудің ең тиімді тәсілі.
-
Аяқ тартылып қалған жағдайда: Суық судан аяқ бұлшықеттері тартылып қалса, бір сәт суға сүңгіп, аяқтың бас бармағын өзіңізге қарай қатты тартыңыз немесе бұлшықетті өткір затпен (мысалы, жүзу киіміне қыстырылған түйреуішпен) шаншып алыңыз.
-
Көмек шақырыңыз: Қолыңызды сілтеп айғайлауға күш жұмсамаңыз, бұл су жұтып қоюға әкеледі. Тек басыңыз су бетіне шыққан сәтте қысқа әрі анық етіп «Көмектесіңіз!» деп айғайлап үлгеріңіз.
2. Егер басқа адамның батып бара жатқанын көрсеңіз:
-
Бірінші кезекте құтқарушыларды шақырыңыз: Бірден 112 (Төтенше жағдайлар қызметі) немесе 103 (Жедел жәрдем) нөмірлеріне қоңырау шалыңыз немесе айналадағылардан шақыруды сұраңыз.
-
Қолжетімді заттарды лақтырыңыз: Судағы адамға құтқару шеңберін, үрлемелі матрасты, ұзын арқанды немесе тіпті ұзын ағаш бұтағын ұсыныңыз.
-
Өз мүмкіндігіңізді бағалаңыз: Егер жүзе алмайтын болсаңыз немесе өзіңізге сенімсіз болсаңыз, суға секірмеңіз. Батып бара жатқан адам есінен танып, қорқыныштан сізді де су түбіне ала кетуі мүмкін.
-
Артқы жағынан жақындаңыз: Егер суға жүзіп барсаңыз, батып бара жатқан адамға тек арқа тұсынан жақындаңыз. Оны шашынан, қолтығынан немесе иегінен ұстап, бетін жоғары қаратып, шалқалап жүзіп, жағаға қарай тартыңыз.
3. Жағаға шығарғаннан кейінгі алғашқы көмек:
-
Судан тазарту: Зардап шегушіні тізеңізге етпетінен жатқызып, аузы мен тыныс алу жолдарына тығылған суды, балдырды шығарыңыз.
-
Жүрекке массаж және жасанды тыныс алу: Егер адам тыныс алмай тұрса және тамыр соғысы білінбесе, бірден жасанды тыныс алдыру (2 рет ауа үрлеу) және жүрекке массаж жасауды (30 рет басу) бастаңыз. Жедел жәрдем келгенше бұл әрекетті тоқтатпаңыз.
-
Жылыту: Адам есін жиған соң, үстіндегі су киімін шешіп, құрғақ сүлгіге немесе көрпеге орап, жылы сусын беріңіз.
«Life09» ескертеді: Ешқашан бейтаныс әрі шомылуға тыйым салынған жерлерде суға түспеңіз. Ішімдік ішіп суға кіру — қайғылы жағдайлардың 80%-ына себеп болады. Өзіңіздің және жақындарыңыздың өміріне жауапкершілікпен қараңыз!
